Diverse kunstenaars
Proeftuin Twente: Mobiele Laboratoria
Foto: Emile Willems
kunstenaar:
Maurer United Architects
,
Eijkelboom
,
Spaans
,
Dröge Wendel
,
Besems
,
Schreurs
,
Braine
,
Bezemer
,
Stultiens
,
Gershon
,
Trompetter
,
Rodenburg
,
Lee
,
Hoek
,
Hollander
locatie:
Twente
,
opdrachtgever:
Kunstvereniging Diepenheim
In 14 gemeenten in Twente werden in 2003 en 2004 Mobiele Laboratoria geplaatst, waarin kunstenaars van verschillende disciplines gedurende een maand onderzoek deden naar de culturele identiteit van de plekken, aan de hand van vooraf bepaalde en op de gemeenten toegesneden thema's.
Laboratorium TUBBERGEN: Frank Bezemer
Bij zijn verblijf in Tubbergen merkte de kunstenaar dat het zwerfnetwerk van zandpaden dat er vroeger was, verdwenen is. Het landschap wordt aan het oog onttrokken door hekken, prikkeldraad en schuren. Frank Bezemer stelde voor om de publieke en particuliere ruimte rond Tubbergen opnieuw te verdelen en langs de zandpaden en beken ‘lintparken’ te maken, die tevens de ecologische verbindingslijnen worden. Hij organiseerde daarvoor een wandeling en maakte van ijzererts een ‘landmark’ dat wandelaars kunnen aanvullen.
Laboratorium HELLENDOORN: Ida van der Lee
Ida van der Lee startte haar mobiele laboratorium in de gemeente Hellendoorn vanuit een metafoor: Hellendoorn als een familie van verschillende dorpskernen. Van der Lee stelde zich ten doel deze 'familie Hellendoorn' grondig te onderzoeken in een observatiekliniek waar inwoners en specialisten werden ontvangen. Ter afsluiting van haar project stelde Van der Lee een 'diagnose' van de identiteit van Hellendoorn die ze vertaalde in een installatie en een verhaal.
Laboratorium ALMELO: Cor Trompetter
De historicus Cor Trompetter deed onderzoek naar de identiteit van Almelo zoals deze historisch is gegroeid en naar de lijnen die vanuit deze identiteit naar het heden getrokken kunnen worden. De verhouding tussen de stad en het omliggende platteland, uniek voor Almelo, laat hij als thema centraal staan in drie historische verhalen.
Laboratorium BORNE: Natasha Gerson
Schrijfster Natasha Gerson ging in Borne op zoek naar de oningevulde plekken, de zogenaamde ‘liminal space’ van de gemeente. Met ‘liminal space’ (een samenvoeging van limited en minimal, een term van stadsfilosoof Robin Brouwers) refereert Gerson aan de eens vanzelfsprekend braakliggende terreintjes van weleer waaruit een gevoel van vrijheid sprak.
Laboratorium WIERDEN: Jord den Hollander
Naar aanleiding van zijn verblijf organiseerde Jord den Hollander een Soundsafari door het Wierdense landschap. De veranderingen in het landschap, zoals de ontwikkeling van agrarisch naar recreatief landschap en met het verlangen naar behoud van het 'oorspronkelijke' landschap, vormen aandachtspunten in het onderzoek van Jord den Hollander.
Laboratorium RIJSSEN-HOLTEN: Roderik Rodenburg
Videokunstenaar Roderik Rodenburg maakte een documentaire van de gemeente Rijssen/Holten, aan de hand van de vraag 'wat bindt ons?’. In de documentaire brengt hij het specifieke karakter van de dorpen in beeld door in te zoemen op het leven van de bewoners.
Laboratorium TWENTERAND: Andrea Stultiens
Ook Andrea Stultiens koos voor het maken van een beeldessay. In een serie foto's laat ze zien hoe bewoners van de gemeente Twenterand een vreemde draai geven aan de rudimenten van de geschiedenis van de gemeente.
Laboratorium DINKELLAND: Korrie Besems
Korrie Besems richtte zich in Dinkelland op de sagen, rituelen en volksgebruiken en bracht in tekst en foto’s verslag uit van haar bevindingen. Naar aanleiding van die bevindingen deed zij een tiental voorstellen.
Laboratorium HOF VAN TWENTE: Hans Eijkelboom en Peter Spaans
Hans Eijkelboom en Peter Spaans onderzochten op geheel eigen wijze de culturele identiteit van de Hof van Twente in relatie tot het thema 'industriële ontwikkeling: landgoederen, kunst, nijverheid'. De veranderingen waaraan de invulling van het landschap onderhevig is en de dilemma's die daarbij een rol spelen vormen aandachtspunten in dit - zuiver visuele - onderzoek.
Laboratorium ENSCHEDE: Maurer United Architects
Maurer United Architects (MUA) legt in dit onderzoek de nadruk op het onderwerp 'modern vermaak' en 'industriële ontwikkeling' en de identiteit van de stad Enschede.
Laboratorium HAAKSBERGEN: Sietse van der Hoek
Zwerftochten door de gemeente Haaksbergen en gesprekken met inwoners voedden de nieuwsgierigheid van schrijver/journalist/landbouwhistoricus Sietse van der Hoek. Naar aanleiding van zijn onderzoek schreef hij het verhaal 'ZICHZELF GENOEG - op de erven van Haaksbergen’ dat is geïllustreerd met tekeningen van Geert Voskamp.
Laboratorium LOSSER: Bob Braine
De identiteit van Losser zit niet alleen in de bodem, maar in vergelijking met de rest van Nederland en van Twente heeft Losser wel een bijzondere en eigenlijk on-Nederlandse bodem. Bob Braine werd door Proeftuin Twente uitgenodigd om een maand lang de geologie van Losser als onderwerp van observatie te nemen, inclusief de voor Nederland unieke steengroeve, de Staringgroeve, de eveneens zeer bijzondere kleiput met oude blauwe zeeklei bij de historische steenfabriek en de ligging tussen een oude zandsteenformatie en een veel jongere stuwwal, waar een beek tussendoor kronkelt zoals ze in Nederland nog maar weinig kronkelen.
Laboratorium OLDENZAAL: Threes Anna Schreurs
Threes Anna Schreurs verbleef in Oldenzaal en schreef in een maand (november 2003) 25 columns, gebaseerd op waarneming en interviews, voor de dagelijkse lokale editie van De Twentse Courant Tubantia, die een leesdichtheid heeft van 80%. De reacties waren overweldigend. Er was een groep die zich herkende en positief reageerde, en een groep die geen inmenging van buiten duldde en dus negatief reageerde.
Laboratorium HENGELO: Yvonne Dröge Wendel
De manier waarop het karakter van een stad of streek wordt waargenomen, is maar gedeeltelijk gebaseerd op feiten. Het project van Yvonne Dröge Wendel begon vooral met de vraag: Wie of wat bepaalt wat een stad 'is' en hoe deze omgeving door het individu en door een breder publiek wordt waargenomen? Het resultaat is onder meer een DVD met ‘The Hengelo Song’, waarin het feitelijke ontbreken van een stadshart van Hengelo doorklinkt.
zie ook www.proeftuintwente.nl
Stichting Kunst en Openbare Ruimte


















