Proeftuin Twente: Tentoonstelling WIJ

Als prelude op Proeftuin Twente opende op zaterdag 22 december 2001 de tentoonstelling WIJ. Tijdens de research voor de tentoonstelling sprak Arnoud Holleman met een groot aantal mensen dat zich hetzij professioneel, dan wel als hobby of door afkomst, op de een of andere manier met de Twentse cultuur bezighield. Deze beknopte ‘oral history’ werd herschreven tot een zelfstandige tekst, getiteld WIJ, waarin alle tegenstrijdigheden en ambivalenties rondom het onderwerp van regionale identiteit in een semi-fictieve context bij elkaar werden gebracht.

De tentoonstelling was verdeeld over twee lokaties, het Rijksmuseum Twenthe in Enschede en de kunstvereniging in Diepenheim en was te zien tot en met 6 februari 2002. De openingslezing werd gehouden door Hans Goedkoop.

WIJ gaf geen eenduidige verbeelding van de Twentse identiteit, maar onderzocht welke krachten er spelen in het verlangen naar een streekeigen identiteit. Het ging met andere woorden om het waarom van de vraag naar een Twentse identiteit. Arnoud Holleman schreef daarover in zijn toelichting: “Proeftuin Twente past enerzijds in een lange traditie van denken over de Twentse identiteit en het streekbewustzijn in Twente en anderzijds in de huidige nationale en internationale context van herwaardering voor het lokale, het plaatsgebondene en het eigene. De focus van de tentoonstelling ligt daardoor op wie WIJ zijn en de verschillende relaties die WIJ met ons culturele verleden onderhouden. Als WIJ ons afvragen wie WIJ zijn en waar WIJ vandaan komen richten WIJ de blik niet alleen op ons verleden, maar ook op onszelf en op onze omgeving. WIJ zijn ons bewust dat elke opvatting over het verleden en elke opvatting over culturele identiteit tijdgebonden verbeeldingen zijn. In ieder tijdperk creëren WIJ een ander beeld van het verleden en een ander beeld van onze relatie tot het verleden. WIJ nemen besluiten voor de toekomst en zien tegelijkertijd de betrekkelijkheid van ons eigen gelijk. WIJ kunnen ons daarom ook een voorstelling maken hoe men in de toekomst ons, onze daden en ons beeld van het verleden anders zullen waarderen dan WIJ onszelf.???

De volledige WIJ tekst

Zing Zelf Mee! Met het KARAOKE TWENTS VOLKSLIED, gespeeld door Guus Janssen

Kunstvereniging Diepenheim

In de Kunstvereniging Diepenheim werd het begrip regionale identiteit in een zowel bevestigende als ontregelende presentatie onder de loep genomen. Arnoud Holleman maakte hiervoor gebruik van voorwerpen en tekeningen uit verschillende oudheidkundige collecties in Twente. Symbolen van Twentse Identiteit werden in een ambivalente context gepresenteerd. Het idioom van de moderne kunst mengde zich met de didactiek van de oudheidkunde en de voorwerpen werden niet alleen op ooghoogte, maar ook op buik- of kniehoogte gepresenteerd waardoor er een maquette-achtige omgeving ontstond.

Rijksmuseum Twenthe, Enschede

In het kader van WIJ werd in het Rijksmuseum Twenthe in de bestaande opstelling van oude en moderne kunst een aantal ingrepen gedaan. Tussen de presentaties in de verschillende zalen hingen archieffoto’s van oude zaalopstellingen. De foto’s hingen op de plek vanwaar de foto’s ooit genomen werden. Niet alleen de huidige collectie, ook de waarderingsgeschiedenis van de oude collectie en de afgestoten collectie van de Oudheidkamer Twente werd zo zichtbaar gemaakt.

zie ook www.proeftuintwente.nl