Diverse kunstenaars
Panorama Zuidvleugel

Het Hollandse landschap inspireert kunstenaars al eeuwen. De Zuidvleugel van de Randstad, het gebied tussen Dordrecht, Den Haag, Leiden en Gouda, ontwikkelt zich vanuit meerdere dorpen en steden tot een samenhangende netwerkstad in een Hollands landschap. Het is een gebied dat altijd in verandering is en het landschap veranderde mee. In de Hollandse schildertraditie zijn veel voorbeelden te vinden van deze veranderingen: de Hollandse schilders uit de 17e eeuw waren de eerste die dit landschap als onderwerp namen, vele kunstenaars volgden. Panorama Zuidvleugel laat zien hoe kunstenaars van nu het huidige Hollandse landschap in de Zuidvleugel ervaren en visualiseren, en wil daarmee bijdragen aan de bewuste ervaring van het (stads)landschap en aan nieuwe mogelijkheden voor de ruimtelijke inrichting van Zuid-Holland.

De ontdekkingstocht door dit gebied resulteert in drie projecten: Hollandse Pracht van Philippe Terrier-Hermann, 110 36 zuidvleugel van Mateusz Herczka en Vleesreizen.nl van Hootchie Cootchie & Willem de Ridder. Daarnaast wordt werk getoond van studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag, die parallel aan de kunstenaars werkten aan dezelfde opdracht.
De tentoonstelling Panorama Zuidvleugel is te zien van 21 september tot en met 4 november 2007 in het Scheltema Complex in Leiden. Gedurende dezelfde periode vinden er verschillende randprogramma’s plaats op meerdere plekken in de Zuidvleugel. Samen geven zij een gevarieerd beeld van verleden, heden en toekomst van de Zuidvleugel.
Panorama Zuidvleugel is een initiatief van Atelier Zuidvleugel, in samenwerking met Kunstgebouw en SKOR (Stichting Kunst en Openbare Ruimte).

Mateusz Herczka
110 36 zuidvleugel van de Pools/Zweedse kunstenaar Mateusz Herczka interpreteert het landschap van de Zuidvleugel als een functie van tijd. Door videobeelden te bewerken wordt een extreem wijd bewegend beeld van het landschap verkregen. Er zijn beelden van verschillende opnamesnelheden naast elkaar zichtbaar waardoor een vloeibaar panorama ontstaat dat zich voordoet als monumentale landschapskunst.
110 36 zuidvleugel is ook van vrijdag 7 tot en met zondag 9 september in het Nederlands Architectuurinstituut getoond tijdens het Festival De Wereld van Witte de With in Rotterdam.

Philippe Terrier-Hermann
Voor Hollandse Pracht interviewde Philippe Terrier-Hermann 93 mensen over hun band met de Zuidvleugel. Vervolgens fotografeerde hij deze plekken waardoor een bijzonder en veelzijdig visueel archief van het landschap is ontstaan. De foto's zijn gebundeld in een boek en zijn op groot formaat te zien tijdens de tentoonstelling.
De publicatie Hollandse Pracht is uitgegeven door Veenman Publishers, prijs 30 euro, ISBN 9789086901098.
Het Zaterdags Bijvoegsel publiceerde een selectie van Hollandse Pracht in drie afleveringen op 21 juli, 4 augustus en 18 augustus 2007.

Hootchie Cootchie & Willem de Ridder
Hootchie Cootchie & Willem de Ridder bieden bezoekers van het virtuele reisbureau Vleesreizen.nl reizen aan naar het verleden. Een autorit gaat naar de Zuidvleugel van de Randstad anno 2007, de tijd waarin werd besloten om een van de kleinste landjes ter wereld te veranderen in de grootste stad ter wereld, Nederstad. Deze reis is te downloaden via www.vleesreizen.nl
Tijdens de tentoonstelling is de autorit in speciale vorm te beleven.

Kristinsson, Cruz, Rensman en Werlich
Studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag maakten eveneens nieuwe landschapskunst. Helgi Kristinsson (IJsland) verplaatst geluid van de ene locatie in de Zuidvleugel naar de andere, waardoor een plek anders wordt beleefd dan normaal. De Colombiaanse Melissa Cruz maakte een kunstwerk met het meest gerecyclede object van Nederland, de plastic tas. Matthijs Rensman en Alexandra Werlich (Nederland) gaan op zoek naar twijfelachtige plekken in de Zuidvleugel, onder meer een vinexwijk in Schiedam.

Panorama Zuidvleugel
21 september t/m 4 november
De Lakenhal in Scheltema, Marktsteeg 1 (hoek Oude Singel), Leiden
Open: dinsdag tot en met zondag, 12.00 – 17.00 uur, gratis entree
www.lakenhal.nl
www.panoramazuidvleugel.nl

Randprogrammering

Pass travel ‘Een virtuele tijdreis naar Nederstad’
Op 19 oktober 2007 organiseert SKOR (Stichting Kunst en Openbare Ruimte) in het kader van de manifestatie Panorama Zuidvleugel, een excursie naar Vleesreizen.nl, het project van Hootchie Cootchie & Willem de Ridder. Beeldende kunst wordt steeds vaker ingezet bij de ontwikkeling van het Nederlandse landschap. Hoe zinvol is deze ontwikkeling?
Afsluitend bezoeken we de tentoonstelling in De Lakenhal Scheltema in Leiden.
Vrijdag 19 oktober, vertrek: 13.00 uur
Kijk voor meer informatie en het volledige programma op
www.skor.nl

De Hollandse schilders uit de 17e eeuw waren de eerste die het Hollandse landschap als onderwerp namen. Stedelijk Museum De Lakenhal in Leiden toont 17e eeuwse landschappen uit eigen bezit. Schilders als Esaias van de Velde en Jan van Goyen maakten herkenbare landschappen, met duinen of stranden, kanalen met molens en riviermondingen met schepen, dorpsgezichten en dijken. Hoewel de ingrediënten in de 17e eeuwse landschapschilderijen direct aan de Hollandse werkelijkheid zijn ontleend, zijn de composities zorgvuldig in elkaar gezet. Ook bieden de landschappen uit die tijd steevast een geïdealiseerd beeld van de bewoners ervan. Armoede of sociale misstanden komen er niet in voor. De landschappen uit de Lakenhalcollectie bieden een vergelijking met het eigentijdse landschap in Panorama Zuidvleugel in het naast het museum gelegen Scheltema.
21 september t/m 4 november
Stedelijk Museum De Lakenhal, Oude Singel 28-32, Leiden
www.lakenhal.nl

Stroom Den Haag laat twee aspecten van de identiteit van de Zuidvleugel zien, de Zuidvleugel als beeld en als product. Werk van Philippe Terrier-Hermann wordt getoond, daarnaast hebben studenten van Art Center Los Angeles naar de Zuidvleugel van de toekomst gekeken en, vanuit het idee dat de Zuidvleugel zich kan en moet onderscheiden van andere regio's. Hiervoor werden producten ontwikkeld die de beoogde identiteiten genereren, ondersteunen en verspreiden.
7 september – 7 oktober
Stroom Den Haag, Hogewal 1-9, Den Haag
www.stroom.nl

In het RAP Architectuurcentrum in Leiden is de tentoonstelling Tussenruimte? te zien, die zich richt op een nieuwe perceptie en een andere manier van omgaan met het landschap. Hiervoor moet eerst de logica van deze landschappelijke gebieden worden verkend wat betreft ecologische, economische, sociaal-maatschappelijke, ruimtelijke en culturele aspecten. Daarnaast wil Tussenruimte? werken aan een gemeenschappelijk besef dat het landschap een strategische schat is en het gezamenlijke eigendom van alle actoren binnen de Zuidvleugel.
19 oktober – 1 december
RAP Architectuurcentrum, Nieuwstraat 33, Leiden
www.rapsite.nl

Overige activiteiten
Tijdens Panorama Zuidvleugel vinden nog meer en verschillende activiteiten plaats, waaronder begeleide busreizen door de Zuidvleugel, rondleidingen, workshops door Atelier Zuidvleugel.
www.atelierzuidvleugel.nl

Zes rondleidingen in Scheltema en De Lakenhal
Alle zondagen van 30 sept t/m 4 nov 2007 om 14.30 uur (duur 1 uur)
Kosten (entree inclusief rondleiding): € 4,-
Start: Stedelijk Museum De Lakenhal
Reserveren:
www.lakenhal.nl