Open 18
2030: Oorlogszone Amsterdam
Een oefening in het onvoorstelbare
De contemporaine sociale werkelijkheid van Amsterdam, waarin de debatten rond sommige maatschappelijke ‘issues’ slechts weinig creatieve ontwikkeling vertonen, kan door het fictieve element van een oorlog in Amsterdam in 2030 in een radicaal ander daglicht worden gesteld. Via Amsterdam als testcase gaat dit nummer over vragen en problematieken die de hedendaagse Westerse stad in het algemeen aangaan: angst & veiligheid, privacy & biopolitiek, controle & militarisering, globalisering & virtualisering, commercialisering en neoliberalisme. Brigitte van der Sande, curator van het project ‘2030:War Zone Amsterdam, trad op als gastredacteur van dit nummer.
Met bijdragen van: Brigitte van der Sande, Willem Schinkel, Dirk van Weelden , Stephen Graham, Frank Furedi, John Armitage, Tom McCarthy, Wietske Maas en Matteo Pasquinelli, Eyal Weizman, Gert Jan Kocken en het Israëlische duo Adi Kaplan & Shahar Carmel.
Inhoudsopgave Open 18, 2030: Oorlogszone Amsterdam. Een oefening in het onvoorstelbare
Jorinde Seijdel
Redactioneel
2030: Oorlogszone Amsterdam
Een oefening in het onvoorstelbare
Online artikel
Brigitte van der Sande
2030: War Zone Amsterdam
Inleiding bij de manifestatie
Online artikel
De manifestatie ‘2030 War Zone Amsterdam’,1 die in november 2009 van start gaat, is de directe aanleiding voor deze uitgave van Open, die als onafhankelijke reader bij het project fungeert. Curator van de manifestatie en tevens gastredacteur van dit nummer Brigitte van der Sande zet in deze inleiding haar motieven uiteen.
Willem Schinkel
De voortzetting van de stad met andere middelen
Online artikel
Nu de politiek steeds vaker bewust buitenspel gezet wordt en allerlei maatregelen die eerder voor een uitzonderingstoestand gelden gelegitimeerd worden, komt de stad steeds verder onder druk te staan. Oorlogsretoriek en marketingstrategieën gaan samen in het formuleren van een stedelijk beleid, dat hoofdzakelijk is gericht op het aantrekken van de creatieve klasse en het integreren van de ‘onderklasse’. Ten aanzien van de toekomst van Amsterdam vraagt socioloog Willem Schinkel zich in een reactie op de slogan Amsterdam af: wie en waar dan Amsterdam.
Frank Furedi
Weigeren om je over te geven aan de angst
In Nederland ontneemt de politisering en dramatisering van de angst volgens socioloog Frank Furedi het zicht op de werkelijke problematiek. Het wordt hoog tijd dat het besef doordringt dat het in feite gaat om een vervreemding van de eigen identiteit, met name zoals die zich sinds de jaren zestig heeft ontwikkeld. Furedi pleit dan ook voor een meer toekomstgericht activisme, waarbij men zich af moet vragen wat Nederland en in het bijzonder Amsterdam in de toekomst wil zijn.
Bryan Finoki
De stad in het vizier
Een gesprek met Stephen Graham
Volgens geograaf en schrijver Stephen Graham ligt de stad niet alleen in het vizier van de niet-aflatende strijd tussen internationale militaire coalities en hun krioelende tegenhangers, maar is ze ook geherinterpreteerd als strategisch punt in een groter geo-economisch project waarin wereldwijd de slinkse stedelijke beheersingsmiddelen worden ontwikkeld om de triomf van het neoliberale kapitalisme veilig te stellen.
Bianca Stigter
Mijmerkaart
Online artikel
Een introductie bij de kunstbijdrage van Gert Jan Kocken, die als losse bijdrage met als titel Depictions of Amsterdam in the Second World War, in dit nummer is opgenomen.
Dirk van Weelden
Brief uit Amsterdam
Eyal Weizman
Dodelijke theorie
Architect en onderzoeker Eyal Weizman toont aan de hand van interviews met twee brigadegeneraals van de Israëlische Strijdkrachten Aviv Kokhavi en Shimon Naveh, welke laatste inmiddels is gepensioneerd en leiding gaf aan het in 2006 gesloten instituut voor Operationele Theorie en Onderzoek, het belang aan van theorievorming bij recente manieren van het voeren van een stadsoorlog door het Israëlische leger.1 Tevens laat hij zien welke ingrijpende en desastreuze gevolgen de ‘operationele theorie’, ontleend aan theorieën van denkers als Tschumi, Deleuze en Guattari hebben voor de bevolking.
John Armitage
In de steden voorbij de stad
Een interview met Paul Virilio
Online artikel
Op verzoek van de redactie van Open interviewde cultuurtheoreticus John Armitage de Franse urbanist en filosoof Paul Virilio (Parijs, 1962). Een gesprek over de toekomst van de stad.
Column
Tom McCarthy
Mexico-stad, Amsterdam
Online artikel
FUGUE
Kunstenaarsbijdrage van Adi Kaplan en Shahar Carmel
Het kunstenaarsduo Adi Kaplan (1967) en Shahar Carmel (1958) werkt en woont sinds 1993 samen in Tel Aviv. In schilderijen, beeldverhalen en performances leveren zij bijtende kritiek op de maatschappelijke en politieke realiteit in Israël. Voor dit nummer bezochten Kaplan en Carmel Amsterdam in oorlog in het jaar 2030.
Wietske Maas en Matteo Pasquinelli
De stad vreet zichzelf op
‘Urbanibalisme’ in tijden van wereldoorlogen, opstandige communes en biopolitieke belegeringen
In oorlogstijd wordt de gangbare voedselketen doorbroken en wordt de stad ‘eetbaar’. Ze begint zichzelf op te eten, zoals Wietske Maas en Matteo Pasquinelli aantonen aan de hand van enkele historische voorbeelden. Vanuit dit gegeven, dat zij ‘urbanibalisme’ noemen, ontwikkelden zij een recept voor het therapeutisch drankje, Ferment Brussel, dat een toost op gemeenschappelijke leefvormen wil zijn als tegengif tegen opkomende vormen van nationalisme.
Boeken
Willem van Weelden
Matteo Pasquinelli, Animal Spirits: A Bestiary of the Commons, Rotterdam, NAi Uitgevers i.s.m. Institute of Network Cultures, Hogeschool van Amsterdam, 2008
Kathleen Vandeputte
Ed Romein, Marc Schuilenburg en Sjoerd Van Tuinen (red.), Deleuze Compendium, Amsterdam, Boom, 2009
Ilse van Rijn
Nicolas Bourriaud, The Radicant, New York, Lukas & Sternberg, 2009
Ilse van Rijn
Sven Lütticken, Idols of the Market: Modern Iconoclasm and the Fundamentalist Spectacle, New York, Sternberg Press, 2009
Online artikel
Bijlage
Depictions of Amsterdam in the Second World War
Kunstenaarsbijdrage van Gert Jan Kocken
Stichting Kunst en Openbare Ruimte