Inhoudsopgave Open 19 Voorbij privacy. Nieuwe opvattingen over het private en publieke domein

Jorinde Seijdel
Redactioneel
Voorbij privacy
Nieuwe opvattingen over het private en publieke domein
Online artikel

Rudi Laermans
Communicatieve soevereiniteit

Gold het begrippenpaar openbaar en privé lang als de uitdrukking van een architecturale basiswaarheid, met de opkomst van de moderne communicatiemiddelen is de betekenis hiervan verbreed, zelfs existentieel geworden. Doordat het private leven volledig vervlochten is geraakt met de (digitale) buitenwereld, kent het begrip privacy in deze tijd vele paradoxen. Volgens de Belgische socioloog Rudi Laermans is de behoefte aan een ‘niemandsland’, vrij van uitwisseling, voorbij of naast de wet, hierdoor alleen maar groter geworden.
Online artikel

Maurizio Lazzarato
De ‘pastorale macht’
Voorbij het publieke en het private

De Italiaans-Franse socioloog Maurizio Lazzarato analyseert de opheffing van de grens tussen het publieke en het private aan de hand van Foucaults concept 'pastorale macht'. Zijn studie naar sociaal beleid rond werkloosheid laat bovendien zien hoe hierbij de productie van schuld steeds vaker als strategie wordt ingezet. Reeds in de literatuur van Franz Kafka werd dit proces beschreven.

Daniel J.Solove
De betekenis en waarde van privacy
Pleidooi voor een pluralistisch begrip van het concept privacy

Volgens Daniel Solove, hoogleraar in de rechten aan de Washington University Law School, moeten we het concept privacy opnieuw overdenken. Hij pleit daarbij voor een meer pluralistische kijk op privacy zodat problemen hiermee beter kunnen worden herkend. In zijn laatste boek, Understanding Privacy,1 heeft hij hiervoor een raamwerk ontwikkeld. In dit artikel bespreekt hij ideeën uit dit boek.
Online artikel

Matthijs Bouw
De Nieuwe Kaart van Tbilisi
Privatisering en privacy

De Georgische stad Tbilisi is door de ontwerpbureaus Fast en One Architecture tot uitgangspunt genomen voor hun onderzoek naar de gevolgen van neoliberale ontwikkelingen. De redactie van Open vroeg Matthijs Bouw van One Architecture een presentatie te maken van hun project ‘Nieuwe Kaart van Tbilisi’ met fotografische beelden van Gio Sumbadze. Hieruit wordt duidelijk hoe door de privatisering de privacy van enkelen is toegenomen ten koste van de privacy van velen.

Armin Medosch
De marges van de vrijheid
Privacy en het arbeids- en informatiebeleid

Mediakunstenaar, schrijver en curator Armin Medosch onderzoekt de ontwikkeling in de betekenis van het begrip vrijheid en het daaraan verbonden idee van privacy. De huidige crisis hieromtrent kan niet worden opgelost door het vinden van een nieuwe balans tussen privé en publiek, maar vergt een omvattender oplossing. Volgens Medosch moet deze gezocht worden in de richting van digital commons, waarbij vrijheid niet gezien wordt als iets dat je in je eentje kunt bereiken door bezit te verwerven, maar als iets dat ontstaat door gezamenlijk kennis te delen.

Felix Stalder
Autonomie en controle in het postprivacy tijdperk

Onderzoeker Felix Stalder analyseert de teloorgang van de sleutelrol van het concept privacy. Privacy schraagde een evenwicht tussen de controle van instellingen en de autonomie van de burger. In de huidige tijd waarin instituties steeds meer een op maat gesneden dienstverlening beogen en de autonomie van de burger en het instituut anders wordt ingevuld, verdwijnt deze rol en is het gevaar van een vergroting van macht en controle reëel. Om dit gevaar te keren pleit Stalder voor een grotere openheid over de achterliggende protocollen, algoritmen en procedures bij de nieuwe flexibele bureaucratieën.

Column
Joris van Hoboken
Het belang van privacy
Verwarring over het burgerrecht van de 21ste eeuw
Online artikel

Oliver Leistert
Dataretentie, postfordisme en de privacybeweging in Duitsland

Sinds de introductie van een dataretentie beleid in de EU, dat resulteert in het opslaan van telefoon- en internetgegevens door overheden, zijn er veel protestbewegingen ontstaan gericht op privacy en surveillance, met name in Duitsland. Een hiervan, de Arbeitskreis Vorratsdatenspeicherung (AK Vorrat), is een netwerkplatform dat intensief gebruik maakt van internet en dat geworteld is in een liberaal-democratische traditie. Mediaonderzoeker Oliver Leistert plaatst dataretentie in een postfordistisch kader en wijst op enkele tekortkomingen van deze protestbeweging.

Martijn de Waal
Nieuw gebruik van het mobiele telefoonnetwerk
Noodzaak om nuances van privacy te onderkennen

Volgens mediaonderzoeker Martijn de Waal is ons denken over privacy aan herziening toe. Het toenemende gebruik van mobiele telefoonnetwerken genereert data die een belangrijke rol spelen bij civil society-projecten. Om op een zinvolle en rechtmatige wijze gebruik te kunnen blijven maken van deze data, is het noodzakelijk dat het besef groeit dat privacy zich niet uitsluitend beweegt tussen privé of openbaar, maar vele gradaties daartussen kent.
Online artikel

Mark Shepard
Stedelijke archeologie van de nabije toekomst
The Sentient City Survival Kit

In hoeverre kunnen kunstenaars en ontwerpers instrumenten ontwikkelen die, gebruikmakend van de nieuwste digitale technologieën, vragen stellen over onze toekomstige manier van leven? Deze vraag was voor de redactie van Open aanleiding om kunstenaar, architect en onderzoeker Mark Shepard te vragen een bijdrage te maken over zijn onderzoeksproject The Sentient City Survival Kit.

Rob van Kranenburg
Van privacy naar privacies

Rob van Kranenburg is denker op het gebied van het Internet der Dingen en oprichter van de thinktank Council.1 Hij pleit ervoor concepten van privacy van onderaf operationeel te maken in de infrastructuur van de technologieën en netwerken die ons met elkaar en onze omgeving verbinden. Alleen dan kunnen we ons bevrijden van het primaat van het veiligheidsdenken.

Boeken

Dominic van den Boogerd
Wouter Davidts & Kim Paice (red.), The Fall of the Studio. Artists at Work

Merijn Oudenampsen
Pascal Gielen, The Murmuring of the Artistic Multitude: Global Art, Memory and Post-Fordism
Pascal Gielen en Paul de Bruyne (red.), Arts in Society: Being an Artist in Post-Fordist Times

Willem van Weelden
Brian Holmes, Escape the Overcode. Activist Art in the Control Society

Pascal Gielen
Marie-Christine Bureau, Marc Perrenoud en Roberta Shapiro (red.)
L’artiste pluriel. Démultiplier l’activité pour vivre de son art

Willem van Weelden
Konrad Becker, Felix Stalder (red.)
Deep Search: The Politics of Search Beyond Google