Inhoudsopgave Open 13 De opkomst van informele media

Open 13
De opkomst van informele media
Hoe zoekmachines, weblogs, YouTube de publieke meningsvorming veranderen

De media waarmee nieuws en kennis worden vergaard en uitgewisseld zijn de laatste jaren sterk uitgebreid. Weblogs, geavanceerde zoekmachines, virtuele omgevingen als Second Life, fenomenen als MySpace, Hyves, Flickr en YouTube bieden nieuwe tools, communicatiemogelijkheden, sociale netwerken en platforms voor publiek debat. Het gaat om informele media die grotendeels worden geprogrammeerd, ingevuld en uitgezonden door de gebruiker. Dit in tegenstelling tot conventionele macromedia als televisie en pers, die meer institutioneel bepaald worden. In dit nummer wordt onderzocht wat hiervan de implicaties zijn voor de publieke sfeer. Er worden onder meer vragen gesteld over de omgang met nieuws en kennis op internet, over de condities van onze alledaagse mediapraktijken en over de mogelijkheden voor kunstenaars werkzaam te zijn in een cultuur waarin de grenzen tussen maker en gebruiker, tussen amateur en professional, vervagen.

Jorinde Seijdel
Redactioneel
Online artikel

Oliver Marchart
Het volk en het publiek
Radicale democratie en de rol van de publieke media

In hoeverre de publieke media werkelijk publiek zijn hangt volgens de in Zwitserland werkzame wetenschapper op het gebied van cultuurpolitiek en media Oliver Marchart af van de politieke betekenis die aan het begrip democratie wordt gegeven. Het tot stand brengen van een absolute democratische hegemonie is volgens hem dan ook een eerste vereiste.

Martijn de Waal
Van medialandschap naar media-ecologie
Culturele implicaties van web 2.0
Online artikel

In deze tekst onderzoekt mediafilosoof Martijn de Waal de implicaties van de opkomst van web 2.0 voor de publieke sfeer en haar democratische gehalte. Wie bepaalt er in het nieuwe media-ecosysteem wat van waarde is en hoe vinden er processen van betekenisgeving plaats?.

Geert Lovink
Nihilisme en het nieuws
Blogging als mentale conditie
Online artikel

In het onlangs verschenen boek Zero Comments: Blogging and Critical Internet Culture onderzoekt Geert Lovink de betekenis van het bloggen voor de publieke sfeer. Deze tekst is een geactualiseerde versie van het hoofdstuk ‘Blogging. The Nihilist Impulse’, waarin hij het bloggen ziet als een mentaliteit om de “veelvermogende en verleidelijke macht van de zendmedia??? te ondermijnen.
Online artikel

Richard Grusin
Abu Ghraib
Bewijs, pornografie of alledaagse mediapraktijk?

De reden voor de heftige commotie die de foto’s van Abu Ghraib teweegbrachten, ligt volgens Richard Grusin niet zozeer in het overschrijden van de ethische grenzen van de mediapraktijk. Veeleer ziet hij de oorzaak in de overeenkomst met onze dagelijkse praktijk van het produceren en rondsturen van digitale beelden.

Albert Benschop
Tweede leven in het hiernaastmaals
De eigenaardigheden van Second Life

De opkomst van virtuele werelden en het driedimensionale web brengt grote veranderingen met zich mee in de manier waarop we met elkaar communiceren en interacteren, publiceren en leren, mensen ontmoeten en recreëren, zaken doen en politiek bedrijven. De meest bekende en flexibele virtuele wereld is Second Life (SL). Websocioloog Albert Benschop verkent deze digitale wereld en vergelijkt de structuur van het 3D-web met die van het oude, platte web.

David García
Activitische diensten
Effectieve tools van kunstenaars

Media-onderzoeker en kunstenaar David García zet zich sterk in voor een effectieve mediatactiek door kunstenaars en net-activisten. Ondanks de dominatie van een
commerciële, absorberende dienstenindustrie waarin media alomtegenwoordig zijn, kunnen zij door het ontwikkelen van tools wel degelijk op ethetische en kritische wijze een dienst aanbieden, aldus Garcia. Hij bespreekt onder meer projecten van Bricolabs en Mongrel.

Column

Henry Jenkins
Negen bouwstenen voor een culturele theorie over YouTube
Online artikel

Interview

Willem van Weelden
Waden in de informatiezee
Een gesprek met Richard Rogers over webepistemologie en informatiepolitiek

Hoe kan het web begrepen worden als symptoom én uitdrukking van een publieke praktijk? Volgens welke logica werken zoekmachines en hoe beïnvloeden zij onze omgang met kennis, nieuws en informatie? De webepistemologie is een nieuwe onderzoekspraktijk die het web als aparte kenniscultuur beschouwt en ervoor pleit om door al het geroezemoes heen te luisteren. Een gesprek hierover met Richard Rogers, webepistemoloog verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, auteur van Information Politics on the Web, oprichter van de Govcom.org Foundation en ontwikkelaar van de Issue Crawler, een ‘info-political tool’.

Geert van de Wetering
Hot Spot
Aanzet tot innovatie van publieke omroep
Online artikel

Hot Spot is een initiatief van de VPRO om te onderzoeken hoe binnen het bestel van de publieke omroep een innovatief programma kan worden ontwikkeld. De redactie van Open vroeg Geert van de Wetering, een van de programmeurs van Hot Spot, een supplement samen te stellen over dit initiatief. Hij nodigde een aantal auteurs uit om ieder vanuit hun eigen perspectief een visie te geven op de publieke omroep tegen de achtergrond van de ervaringsmaatschappij en nieuwe digitale technieken.

Jorinde Seijdel
De subversieve werking van het schaduwarchief
Over Toppled van Florian Göttke
Online artikel

Kunstenaar Florian Göttke verzamelde van internet honderden nieuws- en amateurfoto's van het ten val brengen van de standbeelden van Saddam Hoessein. Vanuit dit digitale beeldarchief ontstond zijn iconografische project Toppled en vervolgens ook een speciale bijdrage aan dit nummer van Open.1 Toppled roept urgente vragen op over hedendaagse vormen van iconoclasme en iconolatrie, over de esthetische en politieke werking van beelden in het hedendaagse publieke domein en over de mogelijkheid van subversieve schaduwarchieven.

Beeldbijdragen

Florian Göttke
Toppled

Kunstenaar Florian Gottke maakt speciaal voor Open 13 in samenwerking met de Duitse grafisch ontwerper Felix Wiegand, een bijdrage over zijn project Toppled. De pagina’s staan verspreid door het nummer. Jorinde Seijdel schreef een toelichting op dit werk.

TEAM TCHM
Hollow Model

Kunsthistorica Kirsten Algera en vormgever Felix Janssens van het ontwerpbureau TEAM TCHM zijn de initiatiefnemers van het project PraudioGuide, waarin zij reflecteren op de ‘hybride stad’ en de rol die de massamedia daarin spelen. Naar aanleiding van de radiodocumentaire ‘De Nieuwste Buzz: op zoek naar échte media’ vroeg de redactie van Open hen een bijdrage te maken. Hollow Model bevat templates over het quasi publieke in politieke communicatie.

Boekrecensies

Omar Muñoz Cremer
Joke Brouwer en Arjen Mulder (red.), Interact or Die!, NAi Uitgevers i.s.m. V2_Organisatie.

Arie Altena
Drie blogs over hedendaagse kunst
http://www.ctrlaltdelete.org
http://www.we-make-money-not-art.com
http://www.trendbeheer.com

Eric Kluitenberg
Ned Rossiter, Organized Networks. Media Theory, Creative Labour, New Institutions, NAi Uitgevers, Rotterdam, i.s.m Institute of Network Cultures, Hogeschool van Amsterdam, 2006.

Pascal Gielen
Lex ter Braak, Gitta Luiten, Taco de Neef en Steven van Teeseling (red.), Second Opinion. Over beeldende kunstsubsidie in Nederland, NAi Uitgevers, Rotterdam, 2007.